Opinia biegłych a wyrok sądu

Opinia biegłych a wyrok sądu

Większość osób – zwłaszcza tych, które miały „przyjemność” uczestniczyć kiedykolwiek w procesie sądowym – zna instytucję występującą pod nazwą biegły sądowy. Zazwyczaj jednak nie zdajemy sobie sprawy, jakie dokładnie obowiązki posiada biegły sądowy, kto go powołuje i jaką wagę mają jego orzeczenia.

Biegły sądowy jest osobą posiadającą bogate doświadczenie zawodowe i uznaną za eksperta w swojej dziedzinie, powoływaną w postępowaniu sądowym w celu przedstawiania fachowych opinii o okolicznościach mających znaczenie dla wyniku sprawy sądowej, a których wyjaśnienie wymaga specjalistycznej wiedzy.

Kodeksy postępowania karnego i cywilnego wyróżniają trzy rodzaje biegłych sądowych. Należą do nich: biegli sądowi, czyli osoby wpisane na listę sądu okręgowego, biegli ad hoc powoływani do konkretnej sprawy oraz instytucje naukowe.

Jakiego rodzaju biegłych sąd powołuje w sprawach o odszkodowanie powypadkowe?

W sprawach o odszkodowanie sąd zazwyczaj decyduje się powołać biegłych lekarzy (np. psychologów, psychiatrów, chirurgów, ortopedów). Jeśli istnieją wątpliwości co do przyczyn wypadku, sąd może powołać także biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków.

Biegły sądowy lekarz

W sprawach o odszkodowanie biegły sądowy to najczęściej lekarzBiegły sądowy, który jest lekarzem ma zadanie m.in. ocenić rozstrój zdrowia, naruszenia sprawności organizmu czy poniesionego uszczerbku na zdrowiu (stanowiącego jeden z czynników wpływających na określenie wymiaru odszkodowania).

Biegły sądowy psycholog

Opinia biegłego psychologa wykorzystywana jest głównie w sprawach o odszkodowanie dla rodzin, które doznały krzywdy wskutek śmierci osoby najbliższej. Służy ona określeniu przeżyć, jakie towarzyszyły poszkodowanym po dniu wypadku i jaki wpływ wywierają na ich obecne życie, czy nadal przeżywają żałobę oraz jakie są ich zapatrywania na przyszłość po stracie kogoś bliskiego.

Biegły sądowy psychiatra

Zadaniem biegłego psychiatry jest natomiast stwierdzenie stanu zdrowia psychicznego poszkodowanych np. czy stracili wiarę we własne siły, czy doszło w ich przypadku do załamania psychicznego, czy cierpią na depresję lub inne zaburzenia psychiczne.

Biegły sądowy z zakresu rekonstrukcji wypadków

Biegły sądowy z zakresu rekonstrukcji wypadków najczęściej powoływany jest wtedy, gdy istnieją wątpliwości co do przebiegu samego wypadku albo obecności czynników, które mogły wpłynąć na powstanie szkody, np. gdy poszkodowany w wypadku samochodowym nie miał zapiętych pasów i nie wiadomo czy i w jakim zakresie fakt ten wpłynął na stopień doznanego uszczerbku na zdrowiu.

Jakie obowiązki posiada biegły sądowy? W jakiej postaci wydaje opinie?

Do najważniejszych obowiązków biegłego sądowego należą: przeprowadzenie badań i eksperymentów pozwalających na uzyskanie odpowiedzi na zadane przez sąd pytania oraz sporządzenie, zazwyczaj w formie pisemnej, opinii opisującej nie tylko ich przebieg, ale również wypływające z nich wnioski. Badanie poszkodowanego odbywa się w miejscu zatrudnienia biegłego sądowego, w uzgodnionym wcześniej terminie.

Biegły sądowy lekarz chirurgBiegły sądowy lekarz chirurg lub ortopeda podda poszkodowanego oględzinom ciała oraz specjalistycznym badaniom medycznym, mającym na celu ukazanie jego stanu zdrowia, ocenę fizycznej sprawności oraz czy poszkodowany rokuje jej odzyskaniem, a jeśli tak, to w jakim stopniu.

Badanie prowadzone przez biegłego psychologa lub psychiatrę będzie polegało przede wszystkim na rozmowie z poszkodowanym oraz obserwacji jego zachowania.

Opinia biegłego musi być jasna (napisana językiem zrozumiałym dla sądu oraz stron) i spójna (wyniki badań, stwierdzenia i wnioski nie mogą sobie wzajemnie przeczyć). Jeśli zachodzą wątpliwości co do treści opinii biegłego i sąd wzywa go do złożenia zeznań, biegły musi stawić się w sądzie.

Biegły sądowy – kto może nim zostać?

Biegłym sądowym może zostać osoba, posiadająca wiadomości specjalne w określonej dziedzinie. Pod pojęciem „wiadomości specjalnych” należy rozumieć wiedzę, przewyższającą informacje posiadane w danej dziedzinie przez osobę o przeciętnym wykształceniu.

Biegłym sądowym nie może być osoba o znakomitej znajomości przepisów prawa i jego wykładni, bowiem w charakterze takiego specjalisty występuje sam sąd. Wiadomości specjalne, posiadane przez biegłego, mogą dotyczyć natomiast każdej innej dziedziny życia społecznego, np. medycyny, nauki, techniki, sztuki.

Biegły sądowy powinien spełniać następujące kryteria:

  1.  Dana osoba musi korzystać z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
  2.  Biegły sądowy musi mieć ukończone 25 lat,
  3.  Należy udokumentować posiadanie teoretycznych i praktycznych wiadomości specjalnych w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także innej umiejętności, dla której ma być ustanowiona,
  4. Dać rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego,
  5. A przede wszystkim wyrazić zgodę na ustanowienie jej biegłym.

O powołaniu biegłego sąd postanowi w sytuacji, gdy sama znajomość prawa i zdarzeń nie pozwalają na rozstrzygnięcie danej sprawy, a więc gdy ze względu na brak wiadomości specjalnych w określonych dziedzinach, sąd nie może oszacować krzywdy lub szkody i wydać wyroku. Dzieje się tak w sprawach, w których niezbędne jest dokonanie oceny stanu zdrowia psychicznego jednej ze stron (wówczas należy powołać biegłego lekarza psychiatrę) lub w sprawach dotyczących wypadków (wtedy sądy korzystają z pomocy lekarzy i psychologów). I właśnie w sprawach o odszkodowanie powypadkowe to od opinii biegłych lekarzy zależy bardzo dużo – żeby nie powiedzieć, że mają decydujący głos.

Opinia biegłego sądowego – najważniejszy dowód w sprawie?

Opinie biegłych stanowią dowód o szczególnym znaczeniu dla wyniku postępowania. Wskazać należy, że choć przepisy prawa nie precyzują, że przy wyrokowaniu sąd powinien kierować się zawartymi w nich wnioskami, to jednak ocena przydatności dowodu należy do sądu, który często wobec braku innych niezbitych dowodów bierze je za podstawę orzekania. Wynika to przede wszystkim z natury postępowania w sprawach o odszkodowanie. Są to bowiem sprawy bardzo delikatne, w których sąd musi oszacować wartość szkody lub krzywdy doznanej przez powodów. Dowodami w takich sprawach są czasem jedynie zeznania świadków oraz powodów, przez co ocena stopnia poszkodowania ma charakter subiektywny. Aby wprowadzić element pewności do procesu oszacowania, sąd postanawia zwrócić się do biegłych, którzy – jako eksperci w danej dziedzinie – potrafią w jego ocenie obiektywnie spojrzeć na poszczególne okoliczności sprawy.

Biegły sądowy – jak sąd go wybiera? Czy łatwo znaleźć naprawdę kompetentnego biegłego?

Przy wyborze biegłego sąd ma ograniczone pole wyboru. Zazwyczaj korzysta z biegłych, których nazwiska figurują na liście biegłych sądowych. Warto przy tym zaznaczyć, że każda z tych osób jest fachowcem w swojej dziedzinie i posiada wiadomości specjalne wymagane do sporządzenia ekspertyzy.

Ponadto, w sprawach szczególnie skomplikowanych, w których wiedza biegłych sądowych może okazać się niewystarczająca dla potrzeb postępowania sądowego, sąd może zwrócić się o wydanie opinii do instytutu naukowego lub badawczo-naukowego, zrzeszającego specjalistów z różnych dziedzin.

Co w przypadku, kiedy ekspertyza biegłego budzi zastrzeżenia?

W przypadku gdy sąd ma wątpliwości co do wyników ekspertyzy (jest niespójna, niejasna, niekompletna) może wydać postanowienie o wydaniu opinii uzupełniającej przez tych samych lub innych biegłych. Celem opinii uzupełniającej jest wyjaśnienie wątpliwości sądu, powstałych podczas analizy treści dotychczasowej opinii, bądź też sformułowanie, pominiętych w poprzedniej opinii, odpowiedzi na stawiane przez sąd pytania. O dopuszczeniu dowodu z opinii dodatkowej, sporządzonej przez innych biegłych, sąd postanawia zazwyczaj wtedy, gdy istnieją rozbieżności między wynikami ekspertyz sporządzonych przez kilku biegłych powołanych w sprawie. O sporządzenie opinii uzupełniającej może zawnioskować również strona postępowania, jednak ostateczna decyzja w tej sprawie należy do sądu.

Opinia biegłego – czy można się od niej odwołać?

Jak już zostało wskazane powyżej, opinia biegłego stanowi istotny dowód w sprawie. Jeśli strona postępowania sądowego ma do niej zastrzeżenia, może poinformować o tym sąd oraz zawnioskować o wydanie opinii uzupełniającej. Co istotne, sam fakt, że ekspertyza jest niekorzystna dla strony, nie przekona sądu do powołania innego biegłego. Aby przekonać sąd do wydania takiego postanowienia, trzeba posłużyć się argumentami obiektywnymi, a więc wykazać, że jest ona niejasna lub niespójna.

Podsumowując, instytucja biegłych sądowych jest niezwykle ważna, a ich opinie mają ułatwiać organom sądu należytą ocenę zebranego materiału, i choć nie muszą przesądzać o rozstrzygnięciu sprawy, w praktyce często stanowią jeden z najistotniejszych dowodów. Przed rozpoczęciem procesu sądowego warto poznać ich obowiązki, a w razie opinii działającej na naszą niekorzyść wiedzieć, że można z nią polemizować…

Opinia biegłych a wyrok sądu
Ocena: 4.3/5
(głosy: 3)

Dowiedz się więcej o możliwościach uzyskania odszkodowania za wypadek!
Zadzwoń: 801 700 766. Napisz: info@auxilia.pl