Czym jest wypadek przy pracy i jak otrzymać za niego odszkodowanie?

Czym jest wypadek przy pracy i jak otrzymać za niego odszkodowanie?

Jak nietrudno się domyślić, wypadek przy pracy może zdarzyć się każdemu, kto pracuje, czyli po prostu wykonuje swoje obowiązki służbowe. Jednak charakter wypadku w dużej mierze zależy od rodzaju wykonywanej pracy. Osoby pracujące fizycznie np. na budowie, w warsztacie, przy obsłudze maszyn będą znacznie bardziej narażone na wypadek w pracy, niż ktoś, kto pracuje w biurze, przy komputerze. Co należy robić, kiedy dojdzie do takiej sytuacji, co powinien wówczas zrobić pracodawca, jaka jest procedura postępowania po wypadku, a przede wszystkich kiedy poszkodowanej osobie przysługuje odszkodowanie za wypadek w pracy? Poniżej w pigułce kompendium wiedzy na temat tego rodzaju zdarzenia.

Co to jest wypadek przy pracy – definicja

Pojęcie wypadku przy pracy zostało zdefiniowane w art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Zgodnie z tym przepisem za wypadek przy pracy uznaje się nagłe i nieoczekiwane zdarzenie, do którego doszło w związku z wykonywaną pracą, a którego przyczynę stanowią czynniki zewnętrzne wywołujące uraz lub śmierć.

Należy pamiętać, że zgodnie z zapisami wyżej wymienionego art. 3, za wypadek w pracy uważa się zdarzenie, które nastąpiło w trakcie realizowania przez osobę zatrudnioną w danej firmie czy organizacji poleceń przełożonego bądź po prostu w związku z wykonywaniem codziennych obowiązków służbowych. Warto zwrócić uwagę na fakt, że do wypadku przy pracy zalicza się także wypadek, do którego doszło, jak mówi przepis: „w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.”

Wypadek przy pracy podczas podróży służbowej

Ponadto za wypadek przy pracy uważa się również wypadek, który miał miejsce w czasie podróży służbowej (o ile wypadek ten nie został spowodowany przez pracownika działaniami nie pozostającymi w związku z wyznaczonymi dla niego zadaniami), w trakcie szkolenia w obszarze powszechnej samoobrony oraz podczas realizowania zadań wyznaczonych mu przez funkcjonujące u pracodawcy organizacje związkowe.

Można wyróżnić trzy rodzaje wypadków przy pracy: wypadek śmiertelny, ciężki i zbiorowy.

Co robić, kiedy dojdzie do wypadku przy pracy?

Wypadek przy pracy należy niezwłocznie zgłosić pracodawcy. Powinna to zrobić osoba, która uległa wypadkowi. Jeśli jednak uraz jest na tyle poważny, że nie jest ona w stanie tego dokonać, obowiązek ten ciąży na innym pracowniku, który zauważył zdarzenie. Zgłoszenie powinno zostać dokonane w formie pisemnej.

Zakład pracy powinien powołać zespół powypadkowy

Po otrzymaniu zgłoszenia pracodawca ma obowiązek powołać specjalny zespół powypadkowy, którego zadaniem jest zbadanie, w jaki sposób doszło do wypadku w pracy i w jakich okolicznościach, tak aby możliwe było zakwalifikowanie zdarzenia właśnie jako wypadek przy pracy.

Zespół powypadkowy składa się najczęściej z dwóch osób w zależności od rodzaju wypadku i od przyjętego u danego pracodawcy systemu. Do głównych obowiązków ciążących na zespole powypadkowym należy wykonanie następujących czynności:

  • dokonanie oględzin miejsca zdarzenia,
  • w razie konieczności utrwalenie miejsca zdarzenia na fotografiach lub szkicach,
  • wysłuchanie wyjaśnień poszkodowanego oraz świadków,
  • zebranie innych dowodów niezbędnych do wyjaśnienia przyczyn i przebiegu zdarzenia.

14 dni na sporządzenie protokołu powypadkowego

Następnie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od zawiadomienia o wypadku, zespół sporządza protokół powypadkowy. W dokumencie tym zespół powypadkowy wskazuje na dokonane ustalenia w zakresie okoliczności i przyczyn wypadku. Do protokołu powinny zostać załączone wszelkie niezbędne dokumenty, takie jak: zeznania świadków, wyjaśnienia poszkodowanego, fotografie, opinie lekarzy lub specjalistów, jeśli zostały wykonane, a także dokumentacja medyczna. Ponadto zespół powypadkowy powinien wskazać w protokole, czy wypadek powinien zostać zakwalifikowany jako wypadek przy pracy, czy też nie ma ku temu przesłanek. Twierdzenie to powinno zostać wyczerpująco uzasadnione i poparte dowodami.

W ciągu 5 dni protokół powypadkowy powinien zostać zatwierdzony przez pracodawcę, a następnie niezwłocznie doręczony pracownikowi, który uległ wypadkowi (a w razie wypadku śmiertelnego, rodzinie pracownika). Pracodawca ma obowiązek przechowywać protokół powypadkowy przez 10 lat.

Czy poszkodowanemu przysługuje odszkodowanie za wypadek w pracy?

W przypadku stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu poszkodowanemu przysługuje z ZUS-u jednorazowe odszkodowanie za wypadek w pracy. Jako stały uszczerbek na zdrowiu rozumie się urazy, które nie rokują poprawy, natomiast długotrwały uszczerbek to taki, który powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres ponad 6 miesięcy, później jednak może ulec poprawie. O tym, czy można mówić o stałym lub długotrwałym uszczerbku orzeka komisja lekarska lub lekarz orzecznik.

Jednorazowe odszkodowanie za wypadek w pracy przyznawane jest przez ZUS w drodze decyzji. Decyzja powinna zostać wydana w ciągu 14 dni od otrzymania zaświadczenia komisji lekarskiej lub lekarza orzecznika, natomiast wypłata powinna nastąpić w ciągu 30 dni od wydania decyzji. Od 1 kwietnia 2018r. do 31 marca 2019r. kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej są następujące:

  • 854 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
  • 854 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych.
  • 14 950 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego1.

Odszkodowanie za wypadek w pracy – ZUS czy pracodawca?

Jeżeli jednorazowe odszkodowanie za wypadek w pracy otrzymane od ZUS-u nie wystarczy na pokrycie wszystkich kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją lub jeżeli to pracodawca ponosi winę za wypadek, można ubiegać się o odszkodowanie za wypadek przy pracy od pracodawcy. Ma ono charakter uzupełniający względem jednorazowego odszkodowania przyznawanego przez ZUS.

Nadto, jeżeli pracownik na skutek wypadku stał się niezdolny do pracy przysługuje mu renta z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli zaś nie może on wykonywać jedynie dotychczasowej pracy i konieczne jest przekwalifikowanie, przysługuje mu renta szkoleniowa.

1 http://www.zus.pl/kwoty-jednorazowych-odszkodowan

Aplikantka radcowska
kancelarii LEXBRIDGE
Karolina Brzezińska

Czym jest wypadek przy pracy i jak otrzymać za niego odszkodowanie?
Ocena: 5/5
(głosy: 18)