Renta wyrównawcza dla osoby poszkodowanej w wypadku samochodowym

Renta wyrównawcza dla osoby poszkodowanej w wypadku samochodowym

Osoba, która odniosła poważne obrażenia ciała w wyniku wypadku drogowego, ma prawo otrzymać adekwatne do poniesionych szkód odszkodowanie powypadkowe. W wybranych przypadkach uzyskane roszczenie może obejmować także rentę wyrównawczą. Dowiedz się co to jest renta wyrównawcza. W jakim przypadku takie świadczenie jest przyznawane i przez jaki urząd? Jaka może być wysokość takiej renty?

Renta w kodeksie cywilnym

Zgodnie z treścią przepisu art. 444 § 1 kodeksu cywilnego – w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia – naprawienie szkody obejmuje wszelkie zaistniałe z tego powodu koszty. Z powyższego zapisu wynika, że zamiarem ustawodawcy było zapewnienie osobie poszkodowanej w wypadku samochodowym możliwie najszerszej ochrony. Paragraf drugi ww. przepisu odnosi się natomiast do sytuacji, kiedy osoba poszkodowana w wypadku samochodowym utraciła całkowicie bądź częściowo zdolność do wykonywania pracy zarobkowej, zwiększyły się jej potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. Wówczas osoba poszkodowana w wypadku samochodowym może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Podsumowując, roszczenie o rentę przysługuje osobie poszkodowanej w wypadku samochodowym w trzech sytuacjach:

  1. Kiedy całkowicie bądź częściowo utraciła zdolność do wykonywania pracy zarobkowej.
  2. Kiedy zwiększyły się jej potrzeby.
  3. Kiedy zmniejszyły się jej widoki powodzenia na przyszłość.

Każda z wymienionych sytuacji daje uprawnienie osobie poszkodowanej do wystąpienia z roszczeniem o zasądzenie na jej rzecz odpowiedniej renty, w zależności od zaistnienia jednej z trzech wskazanych sytuacji. W przypadku całkowitej lub częściowej utraty zdolności do wykonywania pracy zarobkowej, osoba poszkodowana może wystąpić o przyznanie na jej rzecz renty wyrównawczej. Na potrzeby niniejszego opracowania omówiona więc zostanie pierwsza ze wskazanych sytuacji.

Renta wyrównawcza a adekwatny związek przyczynowy

Żeby renta wyrównawcza mogła zostać przyznana osobie poszkodowanej w wypadku samochodowym, konieczne jest wykazanie adekwatnego związku przyczynowego między doznanymi w wyniku wypadku samochodowego obrażeniami ciała przez osobę poszkodowaną a zmniejszeniem otrzymywanego dotychczas wynagrodzenia za pracę. Jak trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 15 marca 2018r. wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 421/17: „Powód dochodząc renty z tytułu obniżenia się jego możliwości zarobkowych, winien był udowodnić, że zachodzi adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zmniejszeniem się jego zarobków a obrażeniami doznanymi w wypadku, skutkującymi zmniejszeniem jego zdolności zarobkowych”.

W jaki sposób obliczana jest renta wyrównawcza?

Na temat sposobu obliczania należnej osobie poszkodowanej w wypadku samochodowym renty wyrównawczej wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1 marca 2018r. wydanym w sprawie o sygn. akt I PK 95/17, w którym stwierdził, że: „podstawą obliczenia renty wyrównującej szkodę powinno być ustalenie faktycznych możliwości podjęcia przez poszkodowanego działalności zarobkowej. Przy ocenie tej zdolności należy ustalić zarobki, jakie poszkodowany przypuszczalnie osiągnąłby, gdyby nie uległ wypadkowi. Następnie trzeba je zestawić z zarobkami, jakie poszkodowany może osiągnąć, wykorzystując ograniczoną zdolność do pracy (tzw. metoda różnicy)”.

Przykładowo, w sytuacji kiedy przed wypadkiem osoba poszkodowana w wypadku samochodowym była pracownikiem magazynu z wynagrodzeniem w wysokości 3.000 zł netto, a po wypadku z uwagi na stan zdrowia wykonuje pracę biurową z wynagrodzeniem w wysokości 2.300 zł netto – różnica w wynagrodzeniu wynosi wówczas 700 zł i właśnie takiej kwoty może żądać w ramach renty wyrównawczej od osoby zobowiązanej do naprawienia szkody.

Przyznanie jednorazowego odszkodowania zamiast renty wyrównawczej

Zgodnie z treścią przepisu art. 447 k.c.: „Z ważnych powodów sąd może na żądanie poszkodowanego przyznać mu zamiast renty lub jej części odszkodowanie jednorazowe. Dotyczy to w szczególności wypadku, gdy poszkodowany stał się inwalidą, a przyznanie jednorazowego odszkodowania ułatwi mu wykonywanie nowego zawodu”.

Taka regulacja oznacza, że osoba poszkodowana w wypadku samochodowym, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do wykonywania pracy zarobkowej może wnosić o zamianę przysługującej jej renty wyrównawczej określonej w przepisie art. 444 § 2 k.c. na jednorazowe odszkodowanie, czyli może skapitalizować ww. rentę.

Powody przemawiające za kapitalizacją renty

Podkreślić jednakże należy, że taka kapitalizacja renty jest możliwa jedynie na żądanie osoby poszkodowanej, jeśli przemawiają za tym „ważne powody”. W szczególności może to dotyczyć chęci przygotowania się do wykonywania nowego zawodu przez poszkodowanego, który stał się inwalidą. Pojęcie „ważnych powodów” nie zostało zdefiniowane, w związku z czym można przyjąć, że jednym z nich może być przygotowanie do wykonywania innego zawodu. Kapitalizacja renty może być szczególnie uzasadniona także wówczas, gdy wysokość renty jest niewielka, a jej kapitalizacja umożliwi jej racjonalne wykorzystanie. (por. M. Nestorowicz [w:] Kodeks cywilny…, red. J. Winiarz, t. I 1989, s. 454).

Aplikantka adwokacka
kancelarii LEXBRIDGE
Natalia Szybajło

Renta wyrównawcza dla osoby poszkodowanej w wypadku samochodowym
Ocena: 5/5
(głosy: 19)