Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – czym jest i jak je uzyskać?

Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – czym jest i jak je uzyskać?

Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji jest stosunkowo nową (wprowadzono je w 2019 r.) formą wsparcia socjalnego osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji bytowej. Choć jego wysokość z pewnością nie jest odpowiedzią na pełnię potrzeb osób upoważnionych do pobierania świadczenia, jego wypłacanie niewątpliwie choć w części ulży osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji.

Istotnym jest fakt, że przyznanie świadczenia uzupełniającego nie zależy od sposobu, w jaki doszło do powstania stanu niezdolności. Dlatego dodatek należy się zarówno tym, którym wady wrodzone uniemożliwiają samodzielną egzystencję, jak i tym, którzy znaleźli się w takiej sytuacji nagle, na przykład na skutek szkody powstałej w wyniku wypadku drogowego.

Czym jest niezdolność do samodzielnej egzystencji?

Choć znaczenie wyrażenia „niezdolność do samodzielnej egzystencji” nie budzi większych kontrowersji ani trudności w zrozumieniu, musimy pamiętać, że w kwestiach administracyjnych, związanych np. z pobieraniem świadczeń, sformułowania użyte w treści aktów prawnych mają przeważnie swoją definicję legalną, która obowiązuje w stosowaniu ich przepisów.

I tak, ujednolicając zagadnienie podczas wprowadzania nowego świadczenia, ustawodawca posłużył się zwrotem „niezdolność do samodzielnej egzystencji”, który funkcjonuje w systemie prawnym od 1998 r., tj. od chwili wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. „Niezdolność do samodzielnej egzystencji” to – zgodnie z art. 4 ust. 4 ww. ustawy – naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację i to te kryteria brane są pod uwagę przy orzekaniu o statusie o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Kto może ubiegać się o świadczenie uzupełniające?

Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji stanowi, że osobą uprawnioną do pobierania świadczenia uzupełniającego jest ten, kto ukończył 18 lat, a jego niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w jeden z następujących sposobów:

  • orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Do dodatkowych kryteriów należą:

  • wymóg zamieszkiwania na terytorium RP,
  • posiadanie obywatelstwa polskiego (lub posiadanie prawa stałego pobytu) lub innego państwa członkowskiego UE, EFTA, Konfederacji Szwajcarskiej,
  • przebywanie przez cudzoziemca na terenie Polski w inny legalny sposób.

Osoba uprawniona do świadczenia uzupełniającego nie może być jednocześnie uprawniona do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych lub też łączna miesięczna wysokość brutto tych świadczeń (wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych) po dokonaniu ustawowych wyłączeń nie może przekroczyć kwoty 1600 zł.

Jak otrzymać świadczenie uzupełniające?

Świadczenie uzupełniające przyznawane jest na wniosek, po weryfikacji spełnienia kryteriów. Prawidłowo wypełniony formularz należy złożyć do podmiotu wypłacającego uprawnionemu świadczenia socjalne, a więc, w zależności od okoliczności dotyczących uprawnionego, ZUS albo KRUS. Do wniosku dołączyć należy oczywiście dokument potwierdzający niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Ile trzeba czekać na wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia?

Wydanie przez ZUS (albo KRUS) decyzji o przyznaniu świadczenia uzupełniającego powinno nastąpić w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (czyli na przykład – uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej niezdolność do samotnej egzystencji).

Ile wynosi świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji?

Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji nieprzypadkowo nazywane jest „500+ dla niepełnosprawnych”, gdyż wynosi 500 zł dla osób, które nie są uprawnione do emerytury lub renty oraz nie mają ustalonego prawa do innego świadczenia pieniężnego, które finansowane jest ze środków publicznych. Osoby, które pobierają takie świadczenia w wysokości przekraczającej 1100 zł, otrzymają świadczenie w wysokości kwoty uzupełniającej do łącznej wysokości 1600 zł z obu tytułów. Jeżeli zatem uprawniony pobiera rentę w wysokości 1300 zł, otrzyma świadczenie w wysokości 300 zł.

Odmowa przyznania świadczenia uzupełniającego – co robić?

Podmiot, do którego złożyliśmy wniosek, rozstrzyga o jego uwzględnieniu w drodze decyzji. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do sądu powszechnego, a konkretnie – do sądu okręgowego – wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych. Mamy na to miesiąc, licząc od dnia doręczenia nam decyzji ZUS – dla ustalenia daty wniesienia naszego odwołania decydująca jest data złożenia pisma w ZUS albo nadania przesyłki w placówce pocztowej. Pamiętajmy, że choć odwołanie rozpozna sąd, to adresujemy je do organu, który wydał decyzję!

Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – czym jest i jak je uzyskać?
Oceń post: